Taşkent · Bişkek · Andican Pzt–Cmt 08:00–17:00, randevuyla

Dondurulmuş Embriyo Transferi: Nasıl Yapılır, Neler Beklenir?

Dondurulmuş embriyonuz mu var? Vitrifikasyonu, saklama süresini, çözmeyi, doğal ve hormonlu döngüyü, transfer gününü, tek embriyo önerisini ve transfer sonrası günleri anlatıyoruz.

Dondurulmuş Embriyo Transferi: Nasıl Yapılır, Neler Beklenir?

Tüp bebek döngüsünden sonra dondurulmuş embriyonuz kaldıysa bir sonraki deneme çok daha kolay geçer: Ne yumurtalık uyarımı ne de yumurta toplama gerekir; rahim hazırlanır, embriyo çözülür ve transfer edilir. Bu işleme dondurulmuş embriyo transferi denir (İngilizcesi FET, frozen embryo transfer). Aşağıda embriyoların neden dondurulduğunu, ne kadar saklanabildiğini, transfer gününün nasıl geçtiğini ve sonrasında neler beklenmesi gerektiğini anlatıyoruz.

Embriyolar neden dondurulur?

  • Transfer edilmeyen kaliteli embriyolar kaldığında. Günümüzde her transferde tek embriyo önerilir; kalan iyi embriyolar bir sonraki deneme ya da ikinci bir çocuk için saklanır.
  • Taze transfer riskli ya da uygun değilse. Örneğin yumurtalık hiperstimülasyon sendromu (OHSS) riski yüksekse, rahim iç zarı hazır değilse ya da kadının sağlık durumu transferin ertelenmesini gerektiriyorsa.
  • Genetik test sonucu beklenirken. PGT yapıldığında embriyolar sonuç gelene kadar dondurulmuş olarak saklanır.
  • Doğurganlığı korumak için. Kemoterapi ya da kısırlığa yol açabilecek başka bir tedaviden önce. Eşi olmayan kadınlar için yumurta dondurma seçeneği de vardır.

Bazen tüm embriyolar bilinçli olarak dondurulur ve transfer bir sonraki döngüye bırakılır (İngilizcesi "freeze-all", yani tümünü dondurma). İngiltere'nin düzenleyici kurumu HFEA'ya göre bu yaklaşımın OHSS riskini azalttığı kanıtlanmıştır; ancak tüm hastalarda bebek sahibi olma şansını artırıp artırmadığı konusunda kanıtlar çelişkilidir. Bu yüzden karar her hastada ayrı verilir.

Vitrifikasyon: embriyo nasıl dondurulur?

Embriyo önce hücreleri koruyan özel bir solüsyona, yani kriyoprotektana konur. Bu solüsyon hücrelerden suyu çeker; ardından embriyo çok hızlı, neredeyse anında dondurulur. Bu yönteme vitrifikasyon denir: Hız sayesinde hücre içinde zarar veren buz kristalleri oluşmaz. Eskiden kullanılan yavaş dondurma yönteminin yerini bugün büyük ölçüde vitrifikasyon almıştır. Dondurulan embriyolar −196 °C'deki sıvı azot tanklarında saklanır. Embriyo farklı gelişim aşamalarında (örneğin 3. günde ya da 5–6. günde, blastokist aşamasında) dondurulabilir; buna embriyolog ve hekim karar verir.

Embriyolar ne kadar saklanabilir?

Sıvı azotta embriyonun biyolojik durumu zamanla neredeyse hiç değişmez; bu yüzden saklama süresini biyolojiden çok yasa ve sizin onamınız belirler. İzin verilen süre ve onamın yenilenme şekli ülkeden ülkeye değişir. Dondurmadan önce klinikle yazılı bir onam imzalanır: saklama süresi, sürenin nasıl uzatılacağı ve embriyoların gelecekte nasıl kullanılabileceği bu belgede yer alır. Bu belgeyi dikkatle okuyun ve anlamadığınız noktaları hekiminize sorun. İletişim bilgileriniz değişirse kliniğe bildirin; onamın yenilenme zamanı geldiğinde size ulaşılması gerekecektir.

Çözme: embriyo canlı kalır mı?

Transfer günü embriyolog embriyoyu çözer ve durumunu değerlendirir. Vitrifikasyondan sonra embriyoların çoğu çözülmeye iyi dayanır, ama hepsi değil: Bazen embriyo canlı kalmaz, nadiren de çözülen embriyoların hiçbiri transfere uygun olmaz. Embriyo bir iki hücresini kaybedebilir, ancak çoğu zaman toparlanıp gelişmeye devam eder. İşleme ancak embriyolog embriyonun transfere uygun olduğunu onayladıktan sonra başlanır; bu yüzden o gün telefonunuz yanınızda olsun.

Rahmin hazırlanması: doğal ya da hormonlu döngü

Embriyo, rahim iç zarının (endometrium) onu kabul etmeye hazır olduğu gün transfer edilmelidir. Bunun iki temel yolu vardır:

  • Doğal döngü. Adetleriniz düzenliyse transfer kendi yumurtlamanıza göre planlanabilir. Folikül, yumurtlama ve rahim iç zarı ultrason ile kan ya da idrar testleriyle izlenir. İlaç ya çok az kullanılır ya da hiç kullanılmaz; hekim gerekli görürse destekleyici bir ilaç ekler.
  • Hormonlu (ilaçla hazırlanan) döngü. Adetler düzensizse ya da hiç yoksa ya da transfer gününün kesin olarak planlanması isteniyorsa, rahim iç zarı önce östrojen ilaçlarıyla kalınlaştırılır, ardından progesteron eklenir; transfer günü progesteronun başladığı güne göre belirlenir. Bazen öncesinde kendi döngünüz geçici olarak baskılanır.

Rahim iç zarının hazırlanması protokole göre genellikle 2–3 hafta sürer. Hangi yolun size uygun olduğunu hekim adet düzeninize, önceki deneyiminize ve tetkiklerinize göre seçer.

Transfer günü nasıl geçer?

İşlemin kendisi kısa sürer, genellikle 5–10 dakika. Hekiminiz nasıl hazırlanmanız gerektiğini önceden söyler (örneğin ultrason kontrolü için idrar torbasının dolu olması gerekip gerekmediğini). Embriyolog embriyonun durumunu onaylar, hekim ise ultrason eşliğinde ince ve yumuşak bir kateteri rahim ağzından geçirerek embriyoyu rahim boşluğuna bırakır. Çoğu kadın için bu, jinekolojik muayeneye benzeyen, genellikle ağrısız ve anestezi gerektirmeyen bir işlemdir. Kısa bir dinlenmeden sonra eve dönersiniz; uzun süre yatmanız gerekmez.

Kaç embriyo transfer edilmeli?

Pek çok çift "İki embriyo koyarsak şansımız ikiye katlanır" diye düşünür. Aslında öyle değildir. Birden fazla embriyo transferi her şeyden önce ikiz gebelik riskini artırır; bu da erken doğum, düşük doğum ağırlığı ve anne için komplikasyon riski demektir. Bu nedenle Avrupa İnsan Üremesi ve Embriyoloji Derneği'nin (ESHRE) 2024 kılavuzu, birden fazla embriyo olsa bile tek embriyo transferini standart olarak önerir. Amerikan Üreme Tıbbı Derneği (ASRM) de embriyoları sonraki dondurulmuş transferlerde tek tek aktarmanın, birkaçını aynı anda aktarmaya yakın bir sonuç verdiğini, üstelik ikiz riski taşımadığını vurgular. Dondurulmuş embriyoların en büyük avantajı da budur.

Transferden sonra

Transferden sonra rahim iç zarını desteklemek için progesteron (hormonlu döngüde östrojen de) kullanılmaya devam edilir. Ne kadar kullanılacağını hekim belirler: gebelik testine kadar, test pozitifse çoğu zaman gebeliğin ilk haftalarında da. İlaçlarınızı kendi başınıza bırakmayın; ne zaman kesileceğini hekiminiz söyler. Transferden yaklaşık 10–14 gün sonra, hekimin belirlediği günde kanda beta-hCG testi yapılır; sonuç pozitifse daha sonra gebelik ultrasonla doğrulanır. İlk günlerde hafif lekelenme olabilir; yoğun kanama veya şiddetli ağrı olursa hemen hekiminize başvurun. Bu günlerde neler hissedilebileceğini embriyo transferinden sonra gün gün yazımızda anlattık.

Sonucu neler etkiler?

  • Embriyo dondurulduğu sıradaki kadının yaşı — en önemli etkenlerden biri.
  • Embriyo kalitesi ve gelişim aşaması.
  • Rahim iç zarının durumu ve rahmin hazırlanması.
  • Kısırlığın nedeni ve genel sağlık.
  • Laboratuvar yöntemi — vitrifikasyon, embriyoların çözülme sonrası canlı kalma oranını iyileştirmiştir.

HFEA'ya göre dondurulmuş embriyolarla yapılan tedavilerin sonuçları her yıl iyileşmektedir ve dondurulmuş embriyolar taze embriyolar kadar güvenli kabul edilir; asıl risk çoğul gebeliktir ve tek embriyo transferi bu riski azaltır. Sizin durumunuzdaki gerçekçi olasılığı hekiminiz yaşınıza ve embriyo kalitesine göre açıklar. Dondurulmuş embriyonuz varsa ve transfer düşünüyorsanız, Ankalife tüp bebek merkezinde hekimimizle plan yapmak için randevu alın. Ayrıntılar için embriyo dondurma ve tüp bebek sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Dondurma embriyoya zarar verir mi?

Vitrifikasyon embriyoların çoğunu iyi korur, ancak bazıları çözülmeden sonra canlı kalmayabilir. Çözülmeyi başarıyla atlatan embriyoları HFEA taze embriyolar kadar güvenli kabul eder.

Dondurulmuş embriyo transferi acıtır mı?

Çoğunlukla hayır. İşlem jinekolojik muayeneye benzer ve genellikle anestezisiz yapılır.

Taze mi daha iyi, dondurulmuş mu?

Duruma göre değişir. Bazı çalışmalar dondurulmuş transferin avantajlı olduğunu gösterirken bazıları fark bulmaz; OHSS riski yüksekse dondurmak daha güvenlidir. Hekiminiz döngünüze göre öneride bulunur.

Transferden sonra normal hayatıma dönebilir miyim?

Genellikle günlük hafif aktivitelere devam edebilirsiniz. Özel bir kısıtlama gerekiyorsa hekiminiz söyler.

Embriyolar ne kadar saklanır?

Biyolojik açıdan uzun süre saklanabilir. İzin verilen süre ülkenin yasalarına ve imzaladığınız onama göre belirlenir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavi önerisi değildir. İlaçlar, transfer günü ve embriyo sayısına ilişkin kararı yalnızca hekiminiz verir.

Kaynaklar

  • HFEA (UK) — Embryo freezing
  • HFEA (UK) — Elective freeze-all cycles
  • ESHRE — Guideline: number of embryos to transfer during IVF/ICSI (2024)
  • ASRM (ReproductiveFacts) — Elective single-embryo transfer (eSET)

Sorunuz mu var? Numaranızı bırakın, biz arayalım

Bilgileriniz yalnızca sizinle iletişime geçmek için kullanılır.

WhatsApp’tan yazın