Toshkent · Bishkek · Andijon Dush–Shan 08:00–17:00, yozilish asosida

Kesar kesishdan keyin homilador bo‘lish qiyinmi? Chandiq nuqsoni (istmotsele) EKOga qanday ta’sir qiladi (кесар кесиш чандиғи)

Yangi tadqiqotga ko‘ra, kesar kesishdan qolgan chandiq yaxshi bitgan bo‘lsa, EKO natijalari tabiiy tug‘ruqdan keyingidek bo‘ladi; chandiqda nuqson (istmotsele) bo‘lsa, homiladorlik ko‘rsatkichlari pasayadi.

Kesar kesishdan keyin homilador bo‘lish qiyinmi? Chandiq nuqsoni (istmotsele) EKOga qanday ta’sir qiladi (кесар кесиш чандиғи)

Avval kesar kesish bilan tug‘ganmisiz va endi qayta homilador bo‘lolmayapsizmi? Bunga ko‘pincha e’tibordan chetda qoladigan bir sabab bo‘lishi mumkin: kesar kesishdan qolgan chandiq to‘liq bitmagan bo‘lishi.

Kesar kesish chandig‘i nuqsoni (istmotsele) nima?

Ba’zi ayollarda kesar kesishdan keyin bachadondagi chok to‘liq bitmaydi. Natijada bachadon devorida, eski chok o‘rnida kichik chuqurcha yoki bo‘shliq hosil bo‘lishi mumkin. Tibbiyotda bu holat kesar kesish chandig‘i nuqsoni yoki istmotsele deb ataladi; xorijiy manbalarda «nisha» (niche) degan nom ham uchraydi.

Ko‘pincha bu nuqson hech qanday bezovta qilmaydi. Ammo ba’zi ayollarda hayzdan keyin bir necha kun davom etadigan jigarrang surtma ajralmalar, qorin pastida og‘riq yoki homilador bo‘lishda qiyinchilik kuzatilishi mumkin.

Tadqiqot nimani aniqladi?

2026-yil 10-noyabrda BMC Pregnancy and Childbirth jurnalida chop etilgan tadqiqotda avval tug‘gan va EKO (IVF) muolajasidan o‘tgan 2 284 nafar ayolning ma’lumotlari retrospektiv, ya’ni avval to‘plangan tibbiy yozuvlar asosida tahlil qilindi. Ayollar uch guruhga ajratildi: tabiiy yo‘l bilan tug‘ganlar, kesar kesish bilan tug‘gan, lekin chandig‘ida muammo bo‘lmaganlar va chandig‘ida nuqson bo‘lganlar.

Natijalar e’tiborga loyiq:

  • Kesar kesish bilan tug‘gan, ammo chandig‘i yaxshi bitgan ayollarda EKO natijalari tabiiy yo‘l bilan tug‘gan ayollarnikiga o‘xshash bo‘ldi.
  • Chandig‘ida nuqson bo‘lgan ayollarda esa embrionning bachadonga birikishi (implantatsiya) va homiladorlik ko‘rsatkichlari pastroq bo‘ldi.
  • Bu farq ayniqsa 35 yosh va undan yosh ayollarda yaqqol ko‘rindi.

Demak, muhimi kesar kesish bo‘lganining o‘zi emas, balki chandiqning qanday bitganidir.

Bu homiladorlikka nega ta’sir qilishi mumkin?

Chandiqdagi chuqurchada ba’zan suyuqlik yoki qon yig‘ilib qoladi. Bu bachadon ichki muhitini o‘zgartirib, embrionning birikishini qiyinlashtirishi mumkin. Lekin har qanday chandiq nuqsoni homiladorlikka to‘siq bo‘lavermaydi: kichik va bezovta qilmaydigan nuqson bilan ham homilador bo‘lish mumkin.

Kimlar tekshiruvdan o‘tishi kerak?

Quyidagi hollarda bachadondagi eski chandiqni UTT (ultratovush tekshiruvi) bilan ko‘rib chiqish ayniqsa foydali bo‘lishi mumkin:

  • avval kesar kesish bilan tug‘gan va qayta homilador bo‘lishda qiynalayotgan ayollar;
  • EKO natija bermagan, ayniqsa embrionlar sifatli bo‘lsa ham homiladorlik bo‘lmagan ayollar;
  • hayzdan keyin surtma ajralmalar uzoq davom etadigan ayollar.

Odatda transvaginal (qin orqali) UTT yetarli bo‘ladi; zarur bo‘lsa, bachadon bo‘shlig‘iga fiziologik eritma yuborib qilinadigan UTT (sonogisterografiya) yoki gisteroskopiya yordamida batafsil tekshiriladi.

Nuqson topilsa, operatsiya shartmi?

Shart emas. Chandiq nuqsoni topilgani hali operatsiya kerak degani emas. Davolash haqidagi qaror nuqsonning kattaligi, bachadon devorining qolgan qismi qalinligi, shikoyatlar va bachadon bo‘shlig‘ida suyuqlik yig‘ilishi bor-yo‘qligiga qarab qabul qilinadi. Ba’zi ayollarga kuzatib borishning o‘zi yetarli, boshqalari bilan esa shifokor chandiqni tiklash usullarini muhokama qiladi.

Yodda tuting: ba’zan homiladorlik embrion sifati sababli emas, balki embrion birikishi kerak bo‘lgan bachadonning holati sababli bo‘lmaydi. Urinishlar qayta-qayta natija bermaganda nimalar tekshirilishi haqida EKO birinchi urinishda natija bermagani haqidagi maqolamizda yozganmiz. Ankalife EKO markazida shifokor tekshiruv chog‘ida avval kesar kesish bo‘lganini ham hisobga oladi — qabulga yozilishingiz mumkin.

Ko‘p so‘raladigan savollar

Menga kesar kesish qilingan — EKOda imkoniyatim pastroqmi?

Bu tadqiqotga ko‘ra, chandiq yaxshi bitgan bo‘lsa — yo‘q: natijalar tabiiy yo‘l bilan tug‘gan ayollarnikiga o‘xshash bo‘ldi. Farq aynan chandiq nuqsoni bilan bog‘liq bo‘lib chiqdi.

Chandiq nuqsonim bor-yo‘qligini qanday bilaman?

Ko‘pincha hech qanday belgi bermagani uchun u faqat UTTda aniqlanadi. Hayzdan keyin uzoq davom etadigan surtma ajralmalar shunga ishora bo‘lishi mumkin, lekin aniq xulosani shifokor ko‘rik va UTT natijasiga qarab beradi.

Bu tadqiqot yakuniy javob beradimi?

Yo‘q. Bu retrospektiv tadqiqot: uning natijalari muhim ishora beradi, lekin yolg‘iz o‘zi qat’iy dalil bo‘la olmaydi. Avvalgi ba’zi tadqiqotlarda ham shunga o‘xshash natijalar olingan.

Bu maqola umumiy ma’lumot uchun yozilgan, tashxis yoki davolash tavsiyasi emas. Sizga qaysi tekshiruv va davolash mos kelishini faqat shifokor ko‘rik va tekshiruv natijalariga qarab hal qiladi.

Manbalar

  • BMC Pregnancy and Childbirth (2026) — The impact of previous caesarean delivery on IVF/ICSI outcomes: a large retrospective cohort study from Saudi Arabia
  • BMC Pregnancy and Childbirth (2022) — Previous caesarean delivery and the presence of caesarean scar defects could affect pregnancy outcomes after IVF frozen-thawed embryo transfer

Savolingiz bormi? Raqamingizni qoldiring, biz qo‘ng‘iroq qilamiz

Ma’lumotlaringiz faqat siz bilan bog‘lanish uchun ishlatiladi.

Telegramda yozing